روتبلاتور (Rotablator): مته الماسی چرخنده برای درمان تنگی عروق کرونر
در دنیای پزشکی قلب و عروق، با پیشرفت بیماریهای قلبی، روشهای نوینی برای درمان تنگیهای شدید عروق کرونر توسعه یافته است. یکی از این روشهای پیشرفته، روتبلاتور یا آترکتومی چرخشی (Rotational Atherectomy) است که به عنوان “الماس چرخنده” یا “مته الماسی” شناخته میشود. این روش برای مواردی استفاده میشود که پلاکهای کلسیمی سخت در عروق قلب، مانع از انجام آنژیوپلاستی معمولی یا قرار دادن استنت میشوند.
روتبلاتور چیست؟
روتبلاتور یک سیستم پیشرفته تولید شده توسط شرکت Boston Scientific است که از یک بurr (سر مته) الماسی تشکیل شده است. این burr بیضیشکل، با پوشش الماسهای ریز (اندازه ۵ تا ۳۰ میکرون) در نیمه جلویی خود، با سرعت بسیار بالا (۱۴۰,۰۰۰ تا ۱۹۰,۰۰۰ دور در دقیقه) میچرخد. این چرخش سریع، پلاکهای کلسیمی سخت و غیرالاستیک را به ذرات بسیار ریز (کوچکتر از گلبولهای قرمز خون) تبدیل میکند، بدون اینکه به دیواره الاستیک عروق آسیب جدی برساند.
این روش بر اساس اصل “برش تفکیکی” (differential cutting) کار میکند: بافت سخت کلسیمی ساییده میشود، اما بافت نرم و الاستیک سالم باقی میماند.
نحوه انجام پروسیجر روتبلاتور
این روش مشابه آنژیوپلاستی از راه پوست (PCI) انجام میشود:
- یک سیم راهنمای ویژه (RotaWire) از محل تنگی عبور داده میشود.
- burr الماسی روی این سیم پیشرفته و با سرعت بالا فعال میشود.
- پزشک burr را با حرکات آهسته و pecking (حرکت کوتاه جلو و عقب) در محل تنگی حرکت میدهد تا پلاک ساییده شود.
- پس از آمادهسازی عروق، معمولاً بالون آنژیوپلاستی و استنت قرار داده میشود.
زمان چرخش burr معمولاً ۲۰-۳۰ ثانیه در هر بار است و از مایع روانکننده برای کاهش اصطکاک استفاده میشود.
مزایای روتبلاتور
- موفقیت بالا در ضایعات کلسیفیکاسیون شدید: جایی که بالون یا استنت معمولی نمیتواند عبور کند یا گسترش یابد.
- ایجاد لومن صاف و هموار برای قرار دادن بهتر استنت.
- کاهش خطر عوارض در مقایسه با روشهای قدیمیتر در موارد پیچیده.
- بهبود جریان خون و کاهش علائم آنژین صدری.
خطرات و عوارض احتمالی
مانند هر پروسیجر قلبی، روتبلاتور نیز ریسکهایی دارد، اما در مراکز تخصصی با موفقیت بالا انجام میشود:
no-reflow (کاهش جریان خون distal به دلیل ذرات ریز).
گیر کردن burr (burr entrapment) – عارضه نادر اما جدی.
پرفوراسیون عروق، دیسکسیون، یا افزایش آنزیمهای قلبی.
خطر بالاتر در ضایعات خیلی پیچیده یا استنتهای قبلی.
با تکنیکهای مدرن، نرخ عوارض عمده پایین است و اغلب با آنژیوپلاستی تکمیلی ترکیب میشود.
چه کسانی کاندید این روش هستند؟
- بیماران با تنگی شدید عروق کرونر همراه با کلسیفیکاسیون زیاد (دیده شده در تصویربرداری مانند IVUS یا OCT).
- مواردی که بالون نمیتواند تنگی را باز کند.
- بیماران مسن یا با ضایعات پیچیده که جراحی بایپس ریسک بالایی دارد.
روتبلاتور یک ابزار قدرتمند در دست متخصصان قلب interventional است که میتواند زندگی بیماران را نجات دهد. اگر علائم بیماری عروق کرونر دارید، با پزشک متخصص قلب مشورت کنید تا بهترین روش درمانی برای شما تعیین شود.